Lokalne sposoby na walkę ze smogiem

niebo

Koniec zimy i sezonu grzewczego wpływa pozytywnie na jakość powietrza w Polsce. Problem smogu jest jednak wciąż jednym z najbardziej komentowanych tematów ostatnich miesięcy. Eksperci tworzą raporty na temat szkodliwości smogu i jego zintensyfikowania w poszczególnych regionach Polski. Powstał rządowy program walki ze smogiem.

Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że smogowi można przeciwdziałać już na poziomie lokalnym – na terenie własnego osiedla mieszkaniowego, a nawet w domu. Nie rozwiążemy w ten sposób globalnego problemu ze smogiem, ale poprawimy komfort swojego życia, rodziny czy sąsiadów.

Jak to zrobić? 

1. Zadbaj o kwiaty w mieszkaniu 

Niemal wszystkie rośliny wpływają pozytywnie na jakość powietrza w pomieszczeniach, w których się znajdują. Niektóre gatunki posiadają jednak podwyższoną zdolność wyłapywania i filtrowania powietrza z toksycznych związków lotnych oraz pyłów. Warto więc postawić na parapecie więcej roślin, zwracając szczególną uwagę na gatunki, w tym np.: epipremnum złociste, bluszcz pospolity czy sansewieria gwinejska– każdy z nich znajduje się na liście roślin o doświadczalnie udowodnionych podwyższonych właściwościach oczyszczania powietrza z substancji toksycznych i pyłów. Na rynku pojawiły się również specjalne donice, które aktywują oczyszczające właściwości kwiatów, poprzez umożliwienie dostępy powietrza do korzeni roślin, w których w głównej mierze odbywa się proces utleniania. To niepozorne rozwiązanie daje szansę obniżenia poziomu dwutlenku węgla w mieszkaniu i stworzenia w nim unikalny mikroklimat o ograniczonym zapyleniu powietrza.

bluszcz

2. Wyposaż okna w antysmogowe nawietrzniki  

Kolejnym oczyszczaczem powietrza są nawietrzniki okienne, wyposażone w filtry węglowe (najczęściej G3), które zatrzymują jedne z najbardziej szkodliwych dla zdrowia człowieka aerozoli atmosferycznych – PM2,5 oraz PM10. Według specyfikacji, w zakresie pyłów PM nawietrzniki osiągają skuteczność do 85% (PM10; PM2,5 – 30%) w oczyszczaniu powietrza. Montując nawietrzniki należy pamiętać o wymianie filtrów – co pół roku, maksymalnie do roku.

3. Zapytaj dewelopera o antysmogowe czujniki 

Dzięki obecności czujników mamy możliwość stałego monitoringu jakości powietrza. Sensory mierzą m.in.: poziom stężenia pyłów zawieszonych – PM2.5 i PM10, ciśnienie atmosferyczne, temperaturę i wilgotność powietrza.

Mieszkańcy osiedla, na którym jest zainstalowany system pomiarów, mają stały dostęp do informacji real-time poprzez specjalną aplikację lub panele, zamontowane w często użytkowanych przez mieszkańców przestrzeniach, np. w windach.

W Polsce powstają pierwsze osiedla, wyposażone w czujniki antysmogowe. Przykładem jest warszawski Park Skandynawia, budowany aktualnie przez spółkę mieszkaniową Skanska.

Park Skandynawia

Dodatkowo zachęcamy do zapoznania się z materiałem nadesłanym do naszej redakcji z Institute for Security, Energy and Climate Studies, który jest znakomitym uzupełnieniem wiedzy na temat problemu smogu w Polsce.

Polecamy również Państwa uwadze raport „Strategia walki ze smogiem”. Link: isecs.eu/wordpress/wp-content/uploads/2017/05/Raport_Smog.pdf.

Polska bez smogu? To możliwe!

Za oknem nareszcie więcej słońca i coraz cieplej. Mimo błękitnego nieba i wyraźnie widocznego ciepłego wiosennego słońca problem jakości powietrza wciąż budzi olbrzymie emocje. Kolejne samorządy adresują do Premiera prośby o objęcie również ich terytorium programem „Polska bez smogu”. Padają różne argumenty, ale z kluczowym z nich nie sposób się nie zgodzić – powietrze nie zna granic, więc jeśli Polska rzeczywiście ma być „bez smogu”, potrzeba działań obejmujących swym zasięgiem cały kraj.

Miesiąc temu rząd ogłosił rozpoczęcie programu termomodernizacji #PolskaBezSmogu 2018-2027. Zgodnie ze słowami Premiera, które padły podczas konferencji prasowej inaugurującej program „Walka o czyste powietrze jest jednym z priorytetów rządu. Dzisiaj zaczynamy walkę o czyste paliwo, o lepsze piece, ale zwłaszcza o nasze cieplejsze domy poprzez szeroko zakrojony ogólnopolski program ocieplania budynków, po to, aby w domach było cieplej a wokół nas było czyste powietrze”.

W ramach programu dostępne będzie wsparcie finansowe na inwestycje związane z termomodernizacją domów jednorodzinnych. Działanie słuszne, bowiem jak pokazują dane Ministerstwa Środowiska, to indywidualne ogrzewanie domów jednorodzinnych odpowiada za 40% emisji pyłów i 78% emisji niezwykle toksycznego i rakotwórczego benzo(a)pirenu.

Z uwagi na bardzo mały rozmiar cząsteczek składających się na zanieczyszczenia powietrza, które ingerują nie tylko w układ oddechowy, ale również przedostają się do układu krwionośnego, problem smogu ma olbrzymi wpływ na nasze zdrowie. W Polsce w wyniku oddychania zanieczyszczonym powietrzem umiera przedwcześnie rocznie ok 48 tys. osób.

Skąd się bierze smog? Używamy złej jakości paliwa w starych wysoce emisyjnych piecach i kotłach, aby ogrzać nasze „dziurawe” domy. W Polsce domy jednorodzinne stanowią 90% wszystkich budynków mieszkalnych, a ponad 70% z nich ma niski lub bardzo niski standard energetyczny, w więc potrzeba dużej ilości energii, aby je odpowiednio ogrzać. W związku z tym, aby móc utrzymać odpowiednią temperaturę mieszkańcy używają taniego paliwa, co dramatycznie pogarsza jakość powietrza lokalnego. Sama wymiana źródła ciepła nie rozwiąże problemu – budynek nadal będzie potrzebował dużo energii. Jedynym skutecznym rozwiązaniem jest proponowana przez rząd termomodernizacja. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że jedynie odpowiednio przeprowadzona, kompleksowa inwestycja, może przynieść oczekiwany rezultat.

Jak pokazuje raport z 2017 r. „Strategia walki ze smogiem” autorstwa dr Krzysztofa Księżopolskiego, kompleksowa modernizacja całego zasobu domów jednorodzinnych w Polsce przyczyniłaby się do zmniejszenia zużycia energii na cele grzewcze o 57% w sektorze budownictwa jednorodzinnego, a tym samym o 37% we wszystkich budynkach mieszkalnych oraz o 4,4% obniży krajowy popyt na energię. Tak istotne redukcje zużycia energii przyczyniłyby się do znacznego zmniejszenia emisji zanieczyszczeń do powietrza – pyłów PM2,5 i PM10 będących składową smogu o 22-23% oraz toksycznego benzo(a)pirenu o 44%.

Kluczowe znaczenie ma odpowiednie przeprowadzenie inwestycji. Wyliczenia przedstawione w raporcie wskazują, iż jedynie kompleksowe podejście do modernizacji przyniesie zamierzony skutek. Kompleksowe, czyli z uwzględnieniem izolacji ścian, wymiany okien oraz modernizacji systemu ogrzewania i dodaniu funkcji regulacji na grzejnikach. Dlaczego? Modernizacja tzw. skorupy, czyli odpowiednie docieplenie przegród zewnętrznych i wymiana stolarki jest niezbędna, żeby zmniejszyć zapotrzebowanie budynku na energię. Dzięki regulacji systemu ogrzewania będziemy efektywnie wykorzystywać ciepło w naszym domu i unikniemy „efektu otwartego okna”, kiedy to osiągamy upragniony komfort temperatury poprzez otwieranie i zamykanie okna, zamiast używać termostatów grzejnikowych.

Nie ma wątpliwości, że problem smogu można rozwiązać jedynie poprzez systematyczne długofalowe i kompleksowe działania. Kompleksowe, zarówno patrząc na poziom inwestycji, jak i na obejmowany wsparciem obszar kraju.